ΕΚΠΑΟι ξένες γλώσσες στο σχολείοΥΔΒΜΘ
 

  Αρχική σελίδα  * Νέα και Ανακοινώσεις * Σύνδεσμοι  *  Forums

 

   

Πρόγραμμα Εκμάθησης της Αγγλικής σε πρώιμη παιδική ηλικία (ΠΕΑΠ)

Ενιαίο πρόγραμμα σπουδών για τις Ξένες γλώσσες (ΕΠΣ-ΞΓ)

Οδηγός του εκπαιδευτικού για την εφαρμογή του ΕΠΣ-ΞΓ

Πιλοτική εφαρμογή του ΕΠΣ-ΞΓ και επιμόρφωση

 
  Σκοπός του Οδηγού
  Περιγραφή περιεχομένων του Οδηγού
  Κεφάλαια του Οδηγού:
 

1.

Tο ΕΠΣ-ΞΓ και η εφαρμογή του
 

2.

Tο πλαίσιο του ΕΠΣ-ΞΓ και οι παιδαγωγικές του αρχές
 

3.

Eκπαιδευτικές προσεγγίσεις του ΕΠΣ-ΞΓ
 

4.

Σχέδια μαθημάτων στην λογική της Νέας Μάθησης:
  5. Το Διαδίκτυο στο μάθημα της ξένης γλώσσας
  6. Η διαμεσολάβηση ως σημαντική επικοινωνιακή δραστηριότητα
  7. Η αξιολόγηση του μαθητή της ξένης γλώσσας
  8. Εξετάσεις και δοκιμασίες

 

 

 

 

 

 

   

8.1. Εξετάσεις στην ξένη γλώσσα και η σύνδεση με το ΚΠΓ[1]

Όπως έχει γίνει γνωστό από την ηγεσία του ΥΠΔΒΜΘ τόσο στο ευρύτερο κοινό, όσο και στους εκπαιδευτικούς, η ξενόγλωσση εκπαίδευση συνδέεται στο εξής με το εθνικό μας σύστημα εξετάσεων για τις ξένες γλώσσες γνωστό ως Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας (ΚΠΓ) με την έννοια ότι οι μαθητές θα προετοιμάζονται για τις εξετάσεις στο πλαίσιο των σπουδών τους στο σχολείο. Για όσους εκπαιδευτικούς δεν το γνωρίζουν, επιτυχία στις εξετάσεις του ΚΠΓ, οδηγεί σε πιστοποίηση της ξένης γλώσσας σε ένα από τα επίπεδα γλωσσομάθειας, σύμφωνα με την 6βαθμη κλίμακα του Συμβουλίου της Ευρώπης, από Α1 έως Γ2. Μια σύντομη περιγραφή του ΚΠΓ υπάρχει στο Παράρτημα 1 του παρόντος, ενώ περισσότερες σχετικές πληροφορίες, προδιαγραφές, δείγματα θεμάτων, κ.λπ. οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρουν στη διεύθυνση http://www.kpg.minedu.gov.gr/.[2]

Το ΚΠΓ, όπως και όλα τα άλλα γνωστά στην Ελλάδα συστήματα πιστοποίησης επικοινωνιακής επάρκειας σε μια ξένη γλώσσα, ελέγχουν την κατανόηση και παραγωγή γραπτού και προφορικού λόγου.  Το ΚΠΓ ειδικά εξετάζει και την ικανότητα διαμεσολάβησης δηλαδή, την ικανότητα να αποδίδει ο εξεταζόμενος γραπτά ή/και προφορικά, στην ξένη γλώσσα, αυτό που διάβασε στην Ελληνική. Τέλος, το ΚΠΓ δεν εξετάζει μέσω ειδικού τεστ τη χρήση της ξένης γλώσσας, όπως κάνουν, λόγου χάρη, ορισμένα εξεταστικά συστήματα για την αγγλική γλώσσα (με τεστ σε use of English), γιατί όλες οι ενότητες (test papers) του ΚΠΓ εξετάζουν τη χρήση της γλώσσας σε κοινωνικά προσδιορισμένες συνθήκες επικοινωνίας.  Ούτε μία από τις ενότητες δεν έχει στόχο τον έλεγχο των τυπικών στοιχείων της γλώσσας (γραμματική, σύνταξη, λεξιλόγιο) ανεξάρτητων από τη χρήση τους. Μάλιστα, οι εξετάσεις του ΚΠΓ ελέγχουν και τη γλωσσική επίγνωση που έχει αναπτύξει ο εξεταζόμενος. Δηλαδή, σε τι βαθμό μπορεί ο εξεταζόμενος (α) να κάνει επιλογές εκφράσεων, λέξεων και μορφών λέξεων ή γλωσσικών δομών που ταιριάζουν στο εκάστοτε κοινωνικο-γλωσσικό περιβάλλον (στο συγκειμενικό πλαίσιο) στο οποίο εμφανίζονται, (β) να αναγνωρίσει και να χρησιμοποιήσει τα χαρακτηριστικά στοιχεία (δομή, γλωσσικές επιλογές, ύφος, κ.λπ.) διαφορετικών κειμενικών τύπων, όπως λ.χ. ενός προσωπικού μηνύματος, μιας αφίσας, ενός άρθρου εφημερίδας, κ.λπ. 

Η γλωσσική επίγνωση, η διαμεσολάβηση και γενικότερα η ανάπτυξη της ικανότητας κοινωνικά προσδιορισμένης χρήσης της γλώσσας για την κατανόηση και παραγωγή γραπτού και προφορικού λόγου αποτελούν τους βασικούς πυλώνες του ΕΠΣ-ΞΓ μέσω του οποίου συνδέεται το ΚΠΓ στο σχολείο. Δηλαδή, το νέο πρόγραμμα σπουδών για τις ξένες γλώσσες αφενός βασίζεται στην ίδια θεωρία γλώσσας με αυτήν του ΚΠΓ, ενώ το ΕΠΣ-ΞΓ στηρίζεται ολόκληρο στην λογική της εκπαίδευσης στην ξενόγλωσση τάξη κατά επίπεδα γλωσσομάθειας, σύμφωνα με συγκοινωνούντες δείκτες επικοινωνιακής επάρκειας.

 

8.2. Νέος τρόπος εξέτασης στο ΕΠΣ-ΞΓ

Είναι αυτονόητο πως ο τρόπος ενδιάμεσης, διαρκούς και τελικής αξιολόγησης της διαδικασίας της μάθησης και του αποτελέσματος των διδακτικών και μαθησιακών πρακτικών αποτελεί σημαντικότατο κομμάτι της  εκπαιδευτικής διαδικασίας με οποιοδήποτε πρόγραμμα σπουδών. Μέσω της αξιολόγησης μπορεί ο εκπαιδευτικός και ο εκπαιδευόμενος να έχει μια σαφή εικόνα ως προς την επίτευξη των στόχων του προγράμματος.

Το ΕΠΣ-ΞΓ διαφέρει από όλα τα προηγούμενα προγράμματα σπουδών για πολλούς λόγους που κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να διαβάσει στο ίδιο το κείμενο του Προγράμματος.[3] Μεταξύ άλλων:

(α)   στηρίζεται σε διαφορετική αντίληψη για τη γλώσσα από ό,τι τα προηγούμενα προγράμματα σπουδών[4]

(β)    περιλαμβάνει τεκμηριωμένες προδιαγραφές[5] ως προς το τι πρέπει να μπορεί να κάνει ο μαθητής σε κάθε επίπεδο γλωσσομάθειας,[6] και πόσο καλά θα πρέπει να μπορεί να το κάνει.[7]

Ο νέος τρόπος εξέτασης θα πραγματοποιηθεί από φέτος σε σχολεία της πιλοτικής εφαρμογής του ΕΠΣ-ΞΓ με στόχο να δοκιμαστεί η αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος εξετάσεων, το οποίο δίνει τη δυνατότητα σε μαθητές του σχολείου:

  • Να προετοιμάζονται για τις εξετάσεις του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας

  • Να έχουν μια εικόνα της προόδου τους από την εκπαιδευτική διαδικασία και ειδικότερα μια αξιόπιστη ένδειξη σχετικά με το επίπεδο της επικοινωνιακής επάρκειας που έχουν αναπτύξει

  • Να έχουν ανατροφοδότηση σχετικά με τα δυνατά και αδύναμα σημεία τους σχετικά με τις γνώσεις, δεξιότητες, στρατηγικές, κτλ. που έχουν αναπτύξει στην ξένη γλώσσα που μελετούν.

 

8.2.1   Εξετάσεις στο Δημοτικό

Στο Δημοτικό οι εξετάσεις δεν είναι υποχρεωτικές αλλά ο εκπαιδευτικός παροτρύνεται να διενεργεί εξετάσεις προόδου (τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη ξένη γλώσσα), σύμφωνα με τις προδιαγραφές που ορίζονται πιο κάτω, προκειμένου να προετοιμάζεται ο μαθητής που επιθυμεί να δώσει εξετάσεις για πιστοποίηση γλωσσομάθειας.

Εξετάσεις διενεργούνται μόνο στις Δ, E, ΣΤ τάξεις του Δημοτικού και έχουν διαμορφωτικό χαρακτήρα.  Οι εξετάσεις για την πρώτη ξένη γλώσσα (την Αγγλική) αφορούν τα επίπεδα γλωσσομάθειας Α1 και A2, ενώ για τη δεύτερη ξένη γλώσσα το επίπεδο Α1. Οι ενότητες της εξέτασης διενεργούνται το τελευταίο τρίμηνο ώστε, στο τέλος του κάθε σχολικού έτους, οι μαθητές να έχουν συγκεντρώσει ποσοστιαία βαθμολογία από τις τρεις (3) ενότητες της εξέτασης, οι οποίες είναι οι εξής[8]

  • Κατανόηση γραπτού λόγου: Το ερέθισμα είναι ένα ή περισσότερα γραπτά κείμενα αυθεντικού λόγου (π.χ. μήνυμα, σημείωμα, λεζάντες, πινακίδες, συνταγή, κτλ.) που εμπίπτουν στις θεματικές που αναφέρονται στο οργανόγραμμα ύλης, ανά επίπεδο γλωσσομάθειας του Ενιαίου Προγράμματος Σπουδών για τις Ξένες Γλώσσες (ΕΠΣ-ΞΓ). Το κείμενο ή κείμενα συνοδεύονται από πέντε (5) ερωτήσεις αντιστοίχισης φράσης/κειμένου με εικόνα, πέντε (5) πολλαπλής επιλογής, πέντε (5) εύρεσης σειράς και πέντε (5) ερωτήσεις συμπλήρωσης (συνολικά 40 μονάδες).

  • Παραγωγή γραπτού λόγου (καθοδηγούμενη): Με αφορμή ερεθίσματα σε γραπτό λόγο ή εικόνα, οι μαθητές καλούνται να παραγάγουν δύο (2) κείμενα για το επίπεδο Α1, έκτασης 25 και 50 λέξεων αντίστοιχα (για 20 μονάδες) και δύο κείμενα για το επίπεδο Α2, έκτασης 50 και 100 λέξεων αντίστοιχα  (συνολικά 40 μονάδες).

  • Κατανόηση προφορικού λόγου: Τα κείμενα ή κείμενο ερέθισμα,[9] το οποίο  εμπίπτει στις θεματικές που αναφέρονται στο οργανόγραμμα ύλης ανά επίπεδο γλωσσομάθειας του ΕΠΣ-ΞΓ, συνοδεύεται από πέντε (5) ερωτήσεις αντιστοίχισης (λόγου + εικόνας, ή λόγου + λόγου) και πέντε (5) συμπλήρωσης (συνολικά 20 μονάδες). 

Η παραγωγή προφορικού λόγου δεν εξετάζεται αλλά ελέγχεται στη διάρκεια του σχολικού έτους με δομημένες δραστηριότητες και η προφορική επικοινωνία αξιολογείται με αντικειμενικά κριτήρια. Ο έλεγχος γίνεται με τριών ειδών δραστηριότητες:

Μαθητές επιπέδου Α1

(α) απαντούν προφορικά σε πέντε (5) γραπτές ερωτήσεις

(β) περιγράφουν μία ή περισσότερες εικόνες

Μαθητές επιπέδου Α2

(α) απαντούν προφορικά σε τρεις (3) προφορικές ερωτήσεις

(β) υποβάλλουν δύο ερωτήσεις

(γ) συγκρίνουν δύο εικόνες

 

8.2.2 Εξετάσεις στο Γυμνάσιο

Οι εξετάσεις του Γυμνασίου, σύμφωνα με τις πιο κάτω προδιαγραφές, λειτουργούν ως προαγωγικές εξετάσεις στην Α και Β Γυμνασίου και ως απολυτήριες εξετάσεις στη Γ Γυμνασίου. 


8.
2.2.1 Οι εξετάσεις της Α & Β Γυμνασίου

Σύμφωνα με πρόσφατη εγκύκλιο του Π.Ι.:

Για τα διδακτικά-μαθησιακά αντικείμενα Ξένες Γλώσσες διενεργούνται εξετάσεις προόδου στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς και προαγωγικές εξετάσεις στο τέλος της. Σημειώνεται ότι στην αγγλική γλώσσα, οι μαθητές της  Α Γυμνασίου αναμένεται να έχουν αναπτύξει επικοινωνιακή επάρκεια επιπέδου Β1, στη Β Γυμνασίου επικοινωνιακή επάρκεια επιπέδου Β1+ και στη Γ Γυμνασίου επικοινωνιακή επάρκεια επιπέδου Β2. Στη δεύτερη ξένη γλώσσα αναμένεται οι μαθητές της  Α Γυμνασίου να έχουν αναπτύξει επικοινωνιακή επάρκεια επιπέδου Α1, στη Β Γυμνασίου επικοινω-νιακή επάρκεια επιπέδου Α1+ και στη Γ Γυμνασίου επάρκεια επιπέδου Α2.

Οι εξετάσεις της Α και της Β Γυμνασίου αποσκοπούν στον έλεγχο του επιπέδου επικοινωνιακής επάρκειας Β(-/+) με κοινή, διαβαθμισμένη εξέταση που περιλαμβάνει τρεις (3) ενότητες οι οποίες ελέγχουν:

  • κατανόηση γραπτού λόγου

  • κατανόηση προφορικού λόγου

  • παραγωγή γραπτού λόγου.

Η παραγωγή προφορικού λόγου δεν εξετάζεται αλλά οι μαθητές απαραιτήτως ασκούνται στην προφορική επικοινωνία με δομημένες δραστηριότητες στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

Στην Γ Γυμνασίου διενεργούνται εξετάσεις προόδου και απολυτήριες εξετάσεις με κοινή, διαβαθμισμένη εξέταση επιπέδου Β1+Β2 για τα Αγγλικά, Α1+Α2 για τη δεύτερη ξένη γλώσσα. Στις απολυτήριες εξετάσεις προβλέπονται τρεις (3) ενότητες οι οποίες ελέγχουν:

  • κατανόηση γραπτού λόγου

  • κατανόηση προφορικού λόγου

  • παραγωγή γραπτού λόγου

Η παραγωγή προφορικού λόγου δεν εξετάζεται αλλά οι μαθητές απαραιτήτως ασκούνται στην προφορική επικοινωνία με δομημένες δραστηριότητες στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

Αναλυτικότερα:

Α)   Στην A και τη Β Γυμνασίου, διενεργούνται διαβαθμισμένες εξετάσεις επίδοσης στο τέλος της σχολικής χρονιάς, οι οποίες λειτουργούν ως προαγωγικές εξετάσεις για το επόμενο επίπεδο.

Β)   Η εξέταση για την πρώτη ξένη γλώσσα αφορά το επίπεδο γλωσσομάθειας Β1 (Β1-/+), ενώ η εξέταση για τη δεύτερη ξένη γλώσσα αφορά τα επίπεδα Α1 και Α2.[10]  Οι εξετάσεις διενεργούνται το τελευταίο τρίμηνο ώστε στο τέλος του κάθε σχολικού έτους, οι μαθητές να έχουν συγκεντρώσει ποσοστιαία βαθμολογία από τις τρεις (3) ενότητες της εξέτασης.

Η εξέταση επιπέδου Β1 (Β1-/+) ελέγχει:[11]

  • Κατανόηση γραπτού λόγου: Τα ερεθίσματα είναι κείμενα αυθεντικού λόγου (π.χ. μήνυμα, άρθρο σχολικής εφημερίδας ή λαϊκού περιοδικού, διαφήμιση, απόσπασμα σχολικού βιβλίου, απόσπασμα βιβλιοπαρουσίασης ή παρουσίασης κινηματογραφικής ταινίας, συνέντευξη, κτλ.) συνολικής έκτασης 700 λέξεων, σε  θέματα που αναφέρονται στο οργανόγραμμα ύλης, ανά επίπεδο γλωσσομάθειας του ΕΠΣ-ΞΓ. Τα κείμενα συνοδεύονται από είκοσι (20) ερωτήσεις επιλογής και δέκα (10) ερωτήσεις συμπλήρωσης. (συνολικά 40 μονάδες).

  • Παραγωγή γραπτού λόγου: Οι μαθητές καλούνται να παραγάγουν τρία (3) κείμενα αυθεντικού λόγου στην ξένη γλώσσα. Για δύο (2) από αυτά, τα οποία αφορούν το επίπεδο Β1-/+, το ερέθισμα είναι στην ξένη γλώσσα και τα κείμενα που παράγονται είναι συνολικά 150 λέξεων και για το τρίτο, επιπέδου Β1-/+, το ερέθισμα είναι στην Ελληνική. Ο συνολικός αριθμός λέξεων που παράγονται στα τρία κείμενα είναι 150 λέξεις (συνολικά 40 μονάδες ).

  • Κατανόηση προφορικού λόγου: Τα κείμενα ή το κείμενο ερέθισμα[12] συνοδεύεται από πέντε (5) ερωτήσεις αντιστοίχισης λόγου και εικόνας, ή λόγου και λόγου, πέντε (5) ερωτήσεις επιλογής και δέκα (10) ερωτήσεις συμπλήρωσης (συνολικά 20 μονάδες).  

Η παραγωγή προφορικού λόγου δεν εξετάζεται αλλά ελέγχεται στη διάρκεια του σχολικού έτους με δομημένες δραστηριότητες και η προφορική επικοινωνία αξιολογείται με αντικειμενικά κριτήρια. Ο έλεγχος γίνεται με τις εξής δραστηριότητες:

(α) προσομοίωση ρόλου: διάλογο σε ζεύγη

(β) περιγραφή κατάστασης με αφορμή μία ή περισσότερες εικόνες

(γ) διαμεσολάβηση με αφορμή ένα πολυτροπικό κείμενο στην Ελληνική

 

8.2.2.2  Οι εξετάσεις της Γ Γυμνασίου

Α)     Στην Γ Γυμνασίου διενεργούνται τελικές (αθροιστικές) εξετάσεις επίδοσης στο τέλος της σχολικής χρονιάς, οι οποίες λειτουργούν ως προαγωγικές εξετάσεις για το επόμενο επίπεδο, αλλά και ως απολυτήριες.

Β)     Η εξέταση για την πρώτη ξένη γλώσσα αφορά το επίπεδο γλωσσομάθειας Β (Β1&Β2) και είναι διαβαθμισμένη. Διαβαθμισμένη και η εξέταση για τη δεύτερη ξένη γλώσσα που αφορά τα επίπεδα Α1&Α2.[13] Η εξέταση διενεργείται στο τέλος του σχολικού έτους και οι μαθητές πρέπει να έχουν συγκεντρώσει ποσοστιαία βαθμολογία από 3 ενότητες εξέτασης.

Γ)      Η εξέταση επιπέδου Β χωρίζεται σε τρεις (3) ενότητες οι οποίες ελέγχουν:[14]

  • Κατανόηση γραπτού λόγου: Τα ερεθίσματα είναι κείμενα αυθεντικού λόγου (π.χ. email, μήνυμα σε forum, άρθρο, κείμενο περιοδικού, φυλλάδιο, διαφήμιση, απόσπασμα διηγήματος, βιβλιοπαρουσίαση ή παρουσίαση κινηματογραφικής ταινίας, συνέντευξη, κτλ.) συνολικής έκτασης 800 λέξεων, σε  θέματα που αναφέρονται στο οργανόγραμμα ύλης, ανά επίπεδο γλωσσομάθειας του ΕΠΣ-ΞΓ. Τα κείμενα συνοδεύονται από είκοσι (20) ερωτήσεις επιλογής και δέκα (10) ερωτήσεις συμπλήρωσης. (20+20 μονάδες = 40 συνολικά)

  • Παραγωγή γραπτού λόγου: Οι μαθητές καλούνται να παράγουν τέσσερα (4) κείμενα αυθεντικού λόγου στην ξένη γλώσσα τα δύο με ερέθισμα στην ξένη γλώσσα και τα υπόλοιπα δύο με ερέθισμα στην Ελληνική συνολικής έκτασης 300-400 λέξεων (40 μονάδες).

  • Κατανόηση προφορικού λόγου: Τα κείμενα ή το κείμενο ερέθισμα, το οποίο  εμπίπτει στις θεματικές που αναφέρονται στο οργανόγραμμα ύλης ανά επίπεδο γλωσσομάθειας του ΕΠΣ-ΞΓ, συνοδεύεται από δέκα (10) ερωτήσεις επιλογής  και δέκα (10) ερωτήσεις συμπλήρωσης (20 μονάδες).  

Η παραγωγή προφορικού λόγου δεν εξετάζεται αλλά ελέγχεται στη διάρκεια του σχολικού έτους με δομημένες δραστηριότητες και η προφορική επικοινωνία αξιολογείται με αντικειμενικά κριτήρια. Ο έλεγχος γίνεται με τις εξής δραστηριότητες:

(α) διατύπωση και υποστήριξη άποψης

(β) αναφορά στα υπέρ και κατά μιας κατάστασης με αφορμή μια ή περισσότερες εικόνες

(γ) διαμεσολάβηση με αφορμή ένα πολυτροπικό κείμενο στην Ελληνική.

 

8.3. Σχεδιασμός της εξέτασης[15]

Μια εξέταση μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά μόνο στην περίπτωση που έχει σχεδιαστεί προσεχτικά και μεθοδικά. Μεγάλο μέρος των ερευνητών από τα τέλη της δεκαετίας του 80 αντιμετωπίζει την εξέταση του μαθητή, αλλά και γενικά την αξιολόγηση, ως ένα είδος έρευνας, που έχει πολλές ομοιότητες ή ταυτίζεται με την επιστημονική έρευνα. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι φάσεις σχεδιασμού και υλοποίησης της εξέτασης των μαθητών και επισημαίνονται τα βασικά σημεία που χρειάζεται να γνωρίζουμε όταν επιλέγουμε την εξέταση ως διαδικασία αξιολόγησης.

 

ΠΙΝΑΚΑΣ: Σχεδιασμός εξέτασης μαθητών

α/α

Φάσεις σχεδιασμού και υλοποίησης της εξέτασης μαθητών

1η

Καθορισμός του βασικού σκοπού της εξέτασης:

Αυτό είναι το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνουμε και επηρεάζει το είδος των ερωτημάτων που θα συμπεριλάβουμε (π .χ. πολλαπλής επιλογής). Για παράδειγμα, σε αρκετές περιπτώσεις διαπιστώνουμε πως κάποιοι μαθητές δεν πιστεύουν πως μπορούν να πετύχουν τους στόχους που έχουμε θέσει, με αποτέλεσμα να μην προσπαθούν αρκετά ή και να παραιτούνται εξ ολοκλήρου. Μια διαδικασία αξιολόγησης που αποσκοπεί στη βελτίωσή τους θα πρέπει να είναι ικανή να ανατρέψει μέσα τους την αντίληψη αυτή δημιουργώντας τους ένα βίωμα επιτυχίας. Κατά συνέπεια ένα τεστ που σχεδιάζεται για να επιτελέσει αυτό το στόχο, δηλαδή την εξασφάλιση κινήτρων, δεν μπορεί να περιλαμβάνει σύνθετα ερωτήματα που θα απαιτούν ελεύθερη και εκτεταμένη παραγωγή λόγου, που θα καλύπτει ένα μεγάλο μέρος της διδαχθείσας ύλης. Είναι προτιμότερο να επιλέξουμε ερωτήματα που να δίνουν εναλλακτικά τη σωστή απάντηση (π.χ. σωστό-λάθος, αντιστοίχιση, πολλαπλή επιλογή), και να περιέχουν στοιχεία τα οποία να διευκολύνουν το μαθητή να εντοπίσει το σωστό. Η αναμενόμενη επιτυχία των μαθητών σε αυτό το τεστ είναι πιθανό να τονώσει την αυτοπεποίθησή τους και να τους δώσει την ώθηση που χρειάζονται για να ξεκινήσουν την προσπάθεια.

Αντίθετα, μια αξιολόγηση με σκοπό την επιλογή πρέπει να ελέγχει την ύπαρξη όλων των γνώσεων και δεξιοτήτων που έχουν τεθεί ως προϋπόθεση για την επιλογή. Θα πρέπει να μπορούν να διακρίνουν τον μαθητή που έχει τις απαιτούμενες γνώσεις και δεξιότητες, από αυτόν που δεν τις διαθέτει, και να μην αφήνουν πολλά περιθώρια επιτυχίας λόγω τύχης. Άρα, ακόμη και στην περίπτωση χρήσης ερωτημάτων κλειστού τύπου, είναι αναγκαίο να έχουμε προβλέψει διαδικασίες εξισορρόπησης της πιθανότητας κάποιος να έχει επιλέξει τυχαία το σωστό.

2η

Εκπόνηση του προγράμματος εξέτασης:

  • Ο χρόνος υλοποίησης της εξέτασης: πότε θα γίνει;

  • Η διάρκειά της

  • Τα πεδία της προσωπικότητας των μαθητών που θα αξιολογήσουμε (γνωστικό, θυμικό, αισθητηριοκινητικό)

  • Η μορφή και το είδος των ερωτημάτων. Αυτό σημαίνει πως θα πρέπει να αποφασίσουμε αν τα ερωτήματα θα είναι κλειστού τύπου, αν δηλαδή θα αναμένεται όλοι οι μαθητές να δώσουν την ίδια απάντηση, ή ανοικτού τύπου, όπου θα αναμένεται ο κάθε μαθητής να δώσει διαφορετική απάντηση

  • Τα κριτήρια με βάση τα οποία θα βαθμολογηθεί η εξέταση συνολικά και το κάθε ερώτημα μεμονωμένα

  • Η κλίμακα βαθμολόγησης

  • Ο τύπος ανακοίνωσης της ανατροφοδότησης

  • Τα υποκείμενα της ανατροφοδότησης  (π.χ. γονείς, μαθητές, άλλοι εκπαιδευτικοί ).

3η

Κατασκευή του τεστ:

Είναι απαραίτητο να φροντίζουμε ώστε η μορφή του να είναι ελκυστική για το μαθητή και να μην του προκαλεί άγχος. Σε αυτό μπορεί να βοηθήσει η χρήση εικόνων και χρώματος, όταν αυτό είναι δυνατό. Επίσης η διατύπωση των ερωτημάτων πρέπει να είναι σαφής και εύκολα κατανοητή στους μαθητές στους οποίους απευθύνεται. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη την ηλικία και τις εμπειρίες των μαθητών. Η υιοθέτηση εκφωνήσεων που έχουν ξανασυναντήσει οι μαθητές (π.χ. στο διδακτικό υλικό) βοηθά προς αυτή την κατεύθυνση, όπως και η εκ των προτέρων δοκιμαστική χρήση των ερωτημάτων που σκοπεύουμε να συμπεριλάβουμε στο τεστ (ή παρόμοιων), σε διάφορες χρονικές στιγμές των μαθημάτων που θα έχουν προηγηθεί. Αν παρατηρήσουμε κάποια δυσκολία στην κατανόηση του ζητούμενου, τότε προχωράμε σε βελτιώσεις στη διατύπωση των ερωτημάτων. Στο σημείο αυτό πρέπει επίσης να τονιστεί ότι το τεστ είναι προτιμότερο να κατασκευάζεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή.

4η

 

Διενέργεια εξέτασης (Συλλογή της πληροφορίας):

Σε αυτή τη φάση ο εκπαιδευτικός έχει ρόλο συνεργάτη και βρίσκεται δίπλα στο μαθητή για να τον στηρίξει όταν κρίνεται απαραίτητο, όπως θα έκανε σε ένα οποιοδήποτε μάθημα. Αποφεύγει να ασχολείται με άλλα άσχετα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της προσπάθειας των μαθητών (π.χ. διόρθωση εργασιών).

Σε αυτό το σημείο καλούμαστε να επιτύχουμε τέσσερις πολύ βασικούς στόχους:

  • Να αποδείξουμε στους μαθητές ότι το τεστ είναι μια φυσική μαθησιακή διαδικασία.

  • Να οδηγήσουμε τους μαθητές στο συμπέρασμα ότι η εξέταση αποβλέπει στη βελτίωσή τους και όχι στην κρίση της προσωπικότητάς τους.

  • Να οδηγήσουμε τους μαθητές στη διαπίστωση πως είμαστε συνεργάτες τους και ότι η διαδικασία μας αφορά όσο εκείνους.

  • Να ανατρέψουμε την άποψη που συχνά έχουν οι μαθητές, πως σημασία στην εξέταση έχει το αποτέλεσμα και όχι η διαδικασία.

5η

Διόρθωση (Επεξεργασία αποτελεσμάτων):

Ο σκοπός της επεξεργασίας των δεδομένων σε αυτή τη φάση είναι η παροχή ανατροφοδότησης στον μαθητή με απώτερο στόχο τη βελτίωσή του. Για να γίνει αυτό χρειάζεται σαφής πληροφόρηση σχετικά με τα σημεία που πρέπει να διαφοροποιηθούν, αλλά και με τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να το καταφέρει.  Σε αυτή τη φάση ο εντοπισμός και η αποκατάσταση του λάθους,  μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στον μαθητή. Στην πραγματικότητα, μετά από τις έρευνες των Corder (1967) και Richards (1979), το λάθος αποτελεί το όχημα για την απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων ένα εργαλείο που προωθεί τη μάθηση και για το λόγο αυτό δεν πρέπει να το ποινικοποιούμε, ούτε να το θέτουμε εκτός της μαθησιακής διαδικασίας.

Συχνά διορθώνουμε με κόκκινο στυλό, για να διακρίνεται εύκολα η παρέμβασή μας, και χρησιμοποιούμε κυρίως υπογραμμίσεις, διαγραφές, σύμβολα  (πχ. (+) ή (P). Το κόκκινο χρώμα όμως συχνά απωθεί τον μαθητή και του δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα. Η παρέμβαση δε στο προϊόν της προσπάθειάς του με τους τρόπους που προαναφέρθηκαν, ανεξάρτητα από το χρώμα του στυλό που χρησιμοποιείται, μεταφέρει το μήνυμα της ακύρωσής της, και μάλιστα με βίαιο τρόπο. Κατά συνέπεια, σε αρκετές περιπτώσεις οι μαθητές δεν ασχολούνται καν με το διορθωμένο γραπτό.

Καλύτερα αποτελέσματα θα είχε ίσως η χρήση του ίδιου χρώματος στυλό με αυτό που έχει χρησιμοποιήσει ο μαθητής, και ο σχολιασμός των σημείων που κρίνουμε σκόπιμο να αναλύσουμε, με τρόπο που να ευνοεί τη μάθηση. Μία ενδιαφέρουσα πρόταση είναι η σήμανση του προς σχολιασμό σημείου με αριθμητικό εκθέτη και η καταγραφή της παρατήρησης σε κάποιο σημείο, εκτός τους πεδίου που έχει κινηθεί ο μαθητής, όπως το υποσέλιδο ή ένα ξεχωριστό φύλλο.

Οι παρατηρήσεις που θα σημειώνονται μπορούν να ανήκουν στους ακόλουθους τύπους:

1.  Αναγράφεται το σωστό.

2.  Δηλώνεται η κατηγορία στην οποία ανήκει το λάθος (π.χ. γραμματικό, συντακτικό κ.λπ).

3. Παραπέμπεται ο μαθητής στο σημείο του διδακτικού υλικού που υπάρχει η σωστή απάντηση (π.χ. διδακτικό εγχειρίδιο, σελ. 35, 2).

4. Δίνεται μια πληροφορία που μπορεί να οδηγήσει στη σωστή απάντηση (π.χ. η ενεργητική μετοχή γράφεται με ω όταν τονίζεται στην παραλήγουσα, π.χ. μιλώντας)

5. Εάν ο μαθητής δεν έχει απαντήσει, ξεκινάμε την απάντηση. Εάν έχει απαντήσει και σε κάποιο σημείο έχει κάνει λάθος, συνεχίζουμε από εκεί, χωρίς όμως να ολοκληρώσουμε ούτε στην πρώτη ούτε στη δεύτερη περίπτωση.

6. Επισημαίνουμε συγκεκριμένα θετικά στοιχεία στις απαντήσεις του μαθητή για να παγιωθούν.

6η

Ερμηνεία των αποτελεσμάτων

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων καταλήγει στην έκφραση τελικής κρίσης για τον κάθε μαθητή και εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με την τάξη και την υλοποίηση του προγράμματος. Η πρώτη ενέργεια για την ανάλυση των αποτελεσμάτων της εξέτασης είναι η κατασκευή του πίνακα κατανομής συχνοτήτων που χρησιμεύει στη δημιουργία μιας αρχικής εικόνας του αποτελέσματος της εξέτασης. Ένα παράδειγμα τέτοιου πίνακα βλέπουμε στο Παράρτημα 2 αυτού του κεφαλαίου.

 

Παραρτήματα:

Παράρτημα 1

Παράρτημα 2

Παράρτημα 3

 

________________________________


[1] Με το κεφάλαιο αυτό, στην παρούσα του μορφή, η οποία όμως θα εμπλουτιστεί σύντομα με περισσότερες πληροφορίες και παραδείγματα, ασχολήθηκε η Β. Δενδρινού, η οποία είναι και Πρόεδρος της Κεντρικής Επιτροπής των εξετάσεων για το ΚΠΓ, καθώς επίσης και επιστημονική υπεύθυνη για τις εξετάσεις στην αγγλική γλώσσα.

[2] Πληροφορίες ειδικότερα για τις εξετάσεις στην αγγλική γλώσσα μπορεί ο ενδιαφερόμενος να βρει στη διεύθυνση http://rcel.enl.uoa.gr/kpg2.

[3] Για τα καινοτομικά στοιχεία του ΕΠΣ-ΞΓ βλ.. http://rcel.enl.uoa.gr/xenesglosses/eps2.htm και για συνοπτική σύγκριση του ΕΠΣ-ΞΓ με τα ΑΠΣ για τις ξένες γλώσσες βλ  http://rcel.enl.uoa.gr/xenesglosses/eps3.htm.

[4] Για τη θεώρηση της γλώσσας στην οποία βασίζεται το ΕΠΣ-ΞΓ, βλ. http://rcel.enl.uoa.gr/xenesglosses/arhes2.htm, ενώ για τη θεωρία μάθησης της γλώσσας βλ.  http://rcel.enl.uoa.gr/xenesglosses/arhes3.htm.

[5] Για το επιστημονικό υπόβαθρο του ΕΠΣ-ΞΓ βλ. http://rcel.enl.uoa.gr/xenesglosses/eps1.htm.

[6] Για τους αναλυτικούς δείκτες ανά επίπεδο, βλ. http://rcel.enl.uoa.gr/xenesglosses/analdiktes.htm.

[7] Για τα οργανογράμματα γλωσσικής ύλης, βλ. http://rcel.enl.uoa.gr/xenesglosses/branches.htm.

[8] Λεπτομερέστερες προδιαγραφές των εξετάσεων ανά επίπεδο γλωσσομάθειας, οδηγίες για τη διαβαθμισμένη εξέταση, δείγματα θεμάτων και σχάρες αξιολόγησης αποκλίνουσας παραγωγής λόγου θα δημοσιευτούν στον Οδηγό του Εκπαιδευτικού των Ξένων Γλωσσών προσεχώς.

[9] Στη διάρκεια της πιλοτικής εφαρμογής του ΕΠΣ-ΞΓ, θα αναπτυχθεί στο πλαίσιο έργου του Κέντρου Έρευνας για την Αγγλική του Πανεπιστημίου Αθηνών τράπεζα υλικού για τα θέματα κατανόησης γραπτού και προφορικού λόγου.

[10] Η εξέταση των επιπέδων Α1&Α2 του Γυμνασίου στη δεύτερη ξένη γλώσσα έχει κοινά στοιχεία με την εξέταση αυτού του επιπέδου στο Δημοτικό, αλλά το περιεχόμενό της ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντα και τις εμπειρίες των μαθητών του Γυμνασίου. Επειδή όμως η εξέταση στην προκειμένη περίπτωση είναι διαβαθμισμένη και γίνεται στο τέλος του έτους, απαιτούνται λεπτομερέστερες προδιαγραφές, δείγματα θεμάτων και σχάρες αξιολόγησης αποκλίνουσας παραγωγής λόγου, οι οποίες  θα δημοσιευτούν στον Οδηγό του Εκπαιδευτικού των Ξένων Γλωσσών προσεχώς.

[11] Λεπτομερέστερες προδιαγραφές των εξετάσεων ανά επίπεδο γλωσσομάθειας, οδηγίες για τη διαβαθμισμένη εξέταση, δείγματα θεμάτων και σχάρες αξιολόγησης αποκλίνουσας παραγωγής λόγου θα δημοσιευτούν στον Οδηγό του Εκπαιδευτικού των Ξένων Γλωσσών προσεχώς.

[12] Στη διάρκεια της πιλοτικής εφαρμογής του ΕΠΣ-ΞΓ, θα αναπτυχθεί στο πλαίσιο έργου του Κέντρου Έρευνας για την Αγγλική του Πανεπιστημίου Αθηνών τράπεζα υλικού για τα θέματα κατανόησης γραπτού και προφορικού λόγου.

[13] Η εξέταση των επιπέδων Α1&Α2 του Γυμνασίου στη δεύτερη ξένη γλώσσα έχει κοινά στοιχεία με την εξέταση αυτού του επιπέδου στο Δημοτικό, αλλά το περιεχόμενό της ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντα και τις εμπειρίες των μαθητών του Γυμνασίου. Επειδή όμως η εξέταση στην προκειμένη περίπτωση είναι διαβαθμισμένη και γίνεται στο τέλος του έτους, απαιτούνται λεπτομερέστερες προδιαγραφές, δείγματα θεμάτων και σχάρες αξιολόγησης αποκλίνουσας παραγωγής λόγου, οι οποίες  θα δημοσιευτούν στον Οδηγό του Εκπαιδευτικού των Ξένων Γλωσσών προσεχώς.

[14] Λεπτομερέστερες προδιαγραφές των εξετάσεων ανά επίπεδο γλωσσομάθειας, οδηγίες για τη διαβαθμισμένη εξέταση, δείγματα θεμάτων και σχάρες αξιολόγησης αποκλίνουσας παραγωγής λόγου θα δημοσιευτούν στον Οδηγό του Εκπαιδευτικού των Ξένων Γλωσσών προσεχώς.

[15] Την ενότητα αυτή του κεφαλαίου έχει συγγράψει ο Αντώνης Βεντούρης.

   
             
 

 Web Developer: A.Sarafantoni  Web Designer: Ch.Frantzeskaki